Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej - 13 kwietnia 2026, godzina 18:00

 Szanowni Państwo,

w imieniu wszystkich organizatorów tj. pani Izabeli Jonczyk - sołtysa sołectwa Koszęcin, pani Katarzyny Ochman-Sozańskiej - prezeski Stowarzyszenia Montownia oraz własnym  serdecznie zapraszam na tegoroczne obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

Spotkamy się w poniedziałek 13 kwietnia w kościele św. Trójcy w Koszęcinie na mszy o godzinie 18:00, po której odbędzie się uroczysty apel i złożenie zniczy i kwiatów pod grobem - pomnikiem.

To upamiętnienie od trzech lat organizuję jako krewna dwóch z ofiar tego mordu, a ksiądz proboszcz - także krewny jednej z ofiar modli się za nich na mszach. Przychodzą na nie także mieszkańcy, których krewni zostali w ukraińskiej, białoruskiej i rosyjskiej ziemi. Towarzyszyli nam w tym harcerze koszęcińskiej drużyny, a w ubiegłym roku również delegacje służb mundurowych.

W tym roku będzie zupełnie inaczej. I w takim kształcie na pewno się już nie powtórzy (bo nic dwa razy się nie zdarza). Organizacji podjęły się dodatkowe niezwykłe osoby, więc będzie to również inne spotkanie niż dotychczasowe.

Mszę święta specjalną i dodatkową, poza porządkiem przewidzianym dla tego dnia, odprawi tradycyjnie ks. Rzeźniczek, rozdamy też tradycyjnie "guziki katyńskie" - repliki guzików oficerskich znajdowanych w zbiorowych mogiłach.

Swój udział zgłosiły delegacje szkół, instytucji i służb, poczty sztandarowe z naszej gminy oraz delegacje służb mundurowych z dowódcami jednostek z naszego województwa, wraz z szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego generałem Wiesławem Kukułą. Przy pomniku stanie wzmocniona warta honorowa 13 ŚBOT.

Jesteśmy wdzięczne za to, ze wraz z nami, na skromnym wiejskim cmentarzu chcą oddać hołd i honor tysiącom swoich zgładzonych kolegów.

W tym roku udało sie zweryfikować listę ofiar z Koszęcina - funkcjonariuszy Policji Województwa Ślaskiego - o kilka kolejnych nazwisk (trzeba będzie wymienić tablicę pamiątkową) co również ma swój szczególny i symbolicznych charakter i pokazuje sens takich działań i wielu prowadzonych przez nas długoletnich starań.

Do wspólnego uczczenia ofiar, do momentu zadumy i refleksji zapraszamy szczególnie rodziny i krewnych ofiar, ale także starszych i młodszych mieszkańców Koszęcina, naszej gminy, powiatu, okolicy i wszystkich, dla których pielęgnowanie pamięci o ludziach i wydarzeniach jest ważne.

Bądźcie tam z nami. I z Bohaterami.

#guzikkatyński #muzeumkatyńskie #narodowecentrumkultury #pamiętamkatyń1940

Dzień Żałoby Narodowej - 16.11.2025

Dzień Żałoby Narodowej - #Volkstrauertag - to dzień pamięci obchodzony w Niemczech i przez Niemców na całym świecie na dwie niedziele przed pierwszym dniem Adwentu.

Upamiętnia członków sił zbrojnych wszystkich narodów i cywilów, którzy zginęli w konfliktach zbrojnych, w tym ofiary brutalnego ucisku.

W tym roku dzień ten przypada 16 listopada.

Na cmentarzu ewangelickim ponownie upamiętniliśmy żołnierzy niemieckich, którzy spoczęli w koszęcińskiej ziemi.

Z nadzieją, że tak jak my tutaj tak w wielu miejscach na świecie inni nie zapominają o poległych z naszej wsi, krewnych z naszych rodzin.

Jak zanotował ks. Karl Urban tylko z parafii Sadów i tylko w wielkiej wojnie wzięło udział 777 mężczyzn. Co dziesiąty nigdy nie wrócił do domu.

Ból rodzin jest taki sam, w każdej wojnie i po każdej stronie.

Na koszęcińskim cmentarzu ewangelickim we wspólnym grobie pochowanych zostało 45 żołnierzy i sowiecki jeniec, którzy polegli w naszej miejscowości 19 stycznia 1945 roku oraz trzy osoby przeniesione w późniejszym czasie z innego miejsca w okolicy Lublińca. Są wśród nich: Josef Pogodzik, Feliks Kwapik, Alfred Schulze, Rudolf Sienel, Kurt Persicke, Friedrich Stolpe, Ernst Linke, Karl Riediger, Richard Klewitz, Anton Kroczek, Josef Güschel, Wilhelm Holler, Anton Hanslik, Heinrich Hiller, Josef Pieschel, Josef Staricky, Bruno Hande, Johann Zamlek, Ludwig Kraus, Richard Feja, Anton Apostel, Otto von Hanke, Franz Nemetz, Karl Rau, Adam Sänger, Rudolf Schengberg , Johann Scholz, Gustav Schremmer, Adolf Theiß, Karl Wiedemann, Karl Willmann, Stefan Witezy, Hans Zamlek.

Niech spoczywają w pokoju!

Pamiętamy. Katyń 1940 - 2025

Guziki

Tylko guziki nieugięte
przetrwały śmierć świadkowie zbrodni
z głębin wychodzą na powierzchnię
jedyny pomnik na ich grobie

są aby świadczyć Bóg policzy
i ulituje się nad nimi
lecz jak zmartwychwstać mają ciałem
kiedy są lepką cząstką ziemi

przeleciał ptak przepływa obłok
upada liść kiełkuje ślaz
i cisza jest na wysokościach
i dymi mgłą katyński las

tylko guziki nieugięte
potężny głos zamilkłych chórów
tylko guziki nieugięte
guziki z płaszczy i mundurów

 

Potocznym symbolem ofiar zbrodni katyńskiej stała się replika guzików z polskich mundurów wojskowych odnalezionych w lesie katyńskim. Ten materialny dowód pamięci, będący relikwią odnalezioną w dole śmierci, stał się znakiem pamięci o bohaterach tej straszliwej zbrodni. Inspiracją do wyboru tego symbolu był właśnie wiersz Zbigniewa Herberta.

Ten wiersz poeta napisał ku pamięci swojego krewnego, kapitana Edwarda Herberta. Z pamięci o swoim ojcu, kapitanie piechoty Jakubie Wajdzie, Andrzej Wajda stworzył jedno z najważniejszych swoich dzieł filmowych, a na pewno najbardziej znany film poświęcony zbrodni sowieckiej, zatytułowany po prostu „Katyń”.

Spotkanie w Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, organizujemy również z osobistych pobudek, ku pamięci naszych krewnych: porucznika piechoty Antoniego Rzeźniczka, nauczyciela, dyrektora szkoły w Lipinach Śląskich; Włodzimierza Kulczyckiego, podporucznika rezerwy, dowódcy junaków hufców pracy w Jarosławiu, Zygmunta Kazimierza Piotrowskiego – dziennikarza, prawnika i posła Sejmu II RP trzech kadencji, kapitana Romana Folwarcznego z Przemyśla.

Spotkamy się przy symbolicznym grobie trzech koszęcińskich funkcjonariuszy Policji Województwa Śląskiego, na którym upamiętnione są ich nazwiska: starszy posterunkowy Alojzy Krzosok, starszy posterunkowy Leopold Tyrol i starszy posterunkowy Franciszek Witek.

Zapraszamy na upamiętnienie ofiar zbrodni katyńskiej wszystkich, którzy chcą okazać pamięć o swoich krewnych lub solidarność z rodzinami zamordowanych.

Msza święta: 13.04.2025, godz. 16:00 (godz. 15:15 gorzkie żale), kościół pw. Św. Trójcy w Koszęcinie.

Po mszy rozdawać będziemy Guziki Katyńskie, można będzie także zabrać ze sobą Modlitwę Katyńską.

Wartę honorową przy grobie wystawią harcerze koszęcińskiej drużyny.

13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej upamiętniający polskich obywateli – jeńców wojennych, przetrzymywanych w radzieckich obozach oraz więźniów, zamordowanych przez Sowietów w ramach zaplanowanej bezwzględnej akcji eksterminacji polskich elit.

5 marca 1940 r. Biuro Polityczne FC WKB(b) zatwierdziło decyzję Stalina o wymordowaniu 14 700 jeńców wojennych przebywających w obozach specjalnych NKWD w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz 11 tys. więźniów z Lwowa, Równego, Łucka, Tarnopola, Drohobycza i Stanisławowa.

Wiosną 1940 r. NKWD zamordowało z motywów politycznych blisko 22 tys. polskich obywateli wziętych do niewoli po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 r. Byli wśród nich oficerowie Wojska Polskiego, policjanci (w tym największa grupa to funkcjonariusze Policji Województwa Śląskiego), urzędnicy, uczeni i pracownicy wyższych uczelni, artyści, lekarze, nauczyciele, leśnicy, prawnicy, pisarze, dziennikarze, kapłani różnych wyznań, politycy i parlamentarzyści. Stanowili elitę narodu, jego potencjał obronny, intelektualny i twórczy.

Jeńcy ginęli od strzału w tył głowy. Ofiary zostały pogrzebane w zbiorowych, bezimiennych mogiłach. Egzekucje trwały od 6 kwietnia do 11 maja 1940 r.

Około 15 tys. ofiar stanowili więźniowie przetrzymywani wcześniej w obozach specjalnych NKWD w Starobielsku, Ostaszkowie i Kozielsku. Byli to głównie oficerowie wojska i policjanci. Pozostałe 7 tysięcy, w większości cywilów, osadzono w więzieniach zachodnich obwodów republik Ukraińskiej i Białoruskiej, czyli terenach wschodniej Polski, włączonych w 1939 r. do Związku Radzieckiego.

Grzebani byli w zbiorowych mogiłach w lasach w okolicach Katynia pod Smoleńskiem, Miednoje koło Kalinina, Piatichatek na przedmieściu Charkowa, Bykowni koło Kijowa i w przypadku ok. 6–7 tys. ofiar - w innych, nieznanych, miejscach (prawdopodobnie m.in. Kuropatach na Białorusi).

Zamilkli, zniknęli i rodziny nie miały wiadomości o ich losie.

13 kwietnia 1943 roku Niemcy podali do publicznej wiadomości informację o odkryciu w okolicy Katynia zbiorowych mogił z ciałami zamordowanych Polaków.

Najliczniejsza grupę jeńców, a co za tym idzie także ofiar, stanowią mieszkańcy wschodnich województw dawnej Rzeczypospolitej. To właśnie dlatego my, obecnie mieszkańcy Koszęcina, odnaleźliśmy wspólne korzenie, miejsca i wydarzenia, które łączyły w działalności w okresie międzywojennym naszych przodków.

O czym mówi się bardzo rzadko – wśród ofiar było 55 kobiet i dziewcząt, ich nazwiska poza jednym wyjątkiem, znajdują się na tzw. ukraińskiej liście katyńskiej. Są to spoczywające w Bykowni policjantki, funkcjonariuszki służby więziennej, tajne współpracownice polskich służb śledczych, wywiadu wojskowego, konspiratorki ZWZ oraz działaczki społeczne i polityczne oskarżone o terroryzm przeciw władzy sowieckiej. Jako wrogowie systemu komunistycznego na śmierć zasłużyły także przedstawicielki ziemiaństwa, nauczycielki oraz kobiety wykładające na uczelniach wyższych i żony wojskowych.

Największą grupą jeńców stanowią funkcjonariusze policji i Policji Województwa Śląskiego. Ofiarami stalinowskich represji padła czwarta część całego korpusu przedwojennej polskiej policji. Historycy szacują również, że zginęło od 75 do 80 procent stanu osobowego korpusu policji województwa śląskiego. Tylko w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie, w którym zamknięto 6 tysięcy osób, zamordowano 1231 przetrzymywanych tam śląskich policjantów. Więźniów z Ostaszkowa mordowano w siedzibie NKWD w Twerze, a ciała wywożono i chowano w masowych grobach w Miednoje.

Jak to się stało, że policja z terenu najszybciej zajętych przez Niemcy znalazła się w obozach na wschodzie? 2 września policjanci otrzymali rozkaz od wojewody śląskiego o ewakuacji na wschód. Wyznaczono dwa punkty koncentracji dla policji województwa śląskiego: szkołę dla szeregowych policji państwowej w Mostach Wielkich (obecnie zachodnia Ukraina) i Komendę Okręgową Policji Państwowej w Tarnopolu. Zgodnie z zarządzeniem ówczesnego premiera 10 września sformowane jednostki miały przejść pod siły zbrojne Rzeczypospolitej. 17 września 1939 roku do atakujących od kilkunastu dni Niemców dołączył ZSRR. Gdy na zachodnim froncie walczyła większość wojska na wschodzie w dużej mierze pozostały jednostki innego typu – takie jak Korpus Ochrony Pogranicza, policja etc. Po porażce II RP wielu oficerów oraz członków wspomnianych jednostek osadzono w obozach w Ostaszkowie, Starobielsku i Kozielsku. Następnie zgodnie z rozkazem z 5 marca 1940 zaczęto eksterminację więźniów przez NKWD.

• 23 sierpnia 1939 r. Niemcy i Związek Radziecki podpisują pakt o nieagresji. W tajnym załączniku do paktu dokonują podziału Europy Środkowej na swoje strefy wpływów.

• 1 września 1939 r. hitlerowska III Rzesza napada na Polskę. Praktycznie w ciągu pierwszego tygodnia wojny wojsko polskie zostaje pokonane.

• 17 września 1939 r., na mocy paktu Ribbentrob-Mołotow, armia sowiecka przekracza wschodnie granice II Rzeczypospolitej. Wódz Naczelny Rydz-Śmigły wydaje rozkaz o niestawianiu oporu czerwonoarmistom, pomimo tego niektóre polskie oddziały walczą. Na skutek tej agresji do niewoli sowieckiej trafia kilkaset tysięcy żołnierzy i oficerów wojsk polskich operujących na wschodnich rubieżach i wycofujących się przed naporem armii niemieckiej, Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP), funkcjonariuszy policji i służby więziennej.

• Jesienią 1939 r. polscy jeńcy zostają poddani selekcji. Oficerowie wojska, policjanci, żołnierze żandarmerii, żołnierze KOP, funkcjonariusze służby więziennej i szczególnie aktywni przed wojną inteligenci zostają zamknięci w więzieniach i obozach w europejskiej części ZSRR, pozostali jeńcy skierowani zostali do pracy przymusowej w łagrach i innych miejscach odosobnienia.

• 5 marca 1940 r. Biuro Polityczne KC WKP zadecydowało o rozstrzelaniu 21,8 tys. polskich jeńców, wśród których było blisko 6 tys. policjantów. W tym celu przewidzianych do zamordowania rozlokowano trzech obozach: w Kozielsku, Ostaszkowie i w Starobielsku. Większość uwięzionych funkcjonariuszy Policji Państwowej (PP) umieszczono w Ostaszkowie, przebywało tam blisko 6 tys. policjantów.

• 11 maja 1940 r. ostatni transport 150 Polaków wywieziono z obozu w Kozielsku, zamordowano i zakopano w grobie pod Katyniem.

W tym roku przypada 85 rocznica tych wydarzeń.

Wśród wielu wielkich tegorocznych rocznic także ta została wyróżniona przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, który uchwałą z dnia 24 lipca 2024 r. ustanowił rok 2025 „Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych miejsc”.

Zgodnie z wolą Sejmu RP „symboliczny” patronat nad tegorocznymi obchodami sprawować będą wszyscy przedstawiciele polskiej inteligencji i elit państwowych – ofiary ludobójstwa dokonanego przez sowieckich oprawców w 1940 r. Patronem tego roku jest każdy i każda z niemal 22 tysięcy zamordowanych, a celem tak sformułowanego patronatu jest wspominanie samych ofiar i ich życia, ich wartości dla naszej ojczyzny, a nie tylko samej zbrodni.

Ustawa wpisuje się więc w ten sposób w to, jak my podchodzimy do tej tragedii lokalnie. I tak chcemy ich wspominać, szczególnie w tym roku. Jako ojców, synów, braci, przyjaciół, córki, żony, matki.

Zachęcam do kontaktu z Muzeum „Doctor Villa” w Koszęcinie rodziny katyńczyków mieszkające na terenie powiatu lublinieckiego (lub rodziny ofiar, które pochodziły z powiatu lublinieckiego), a także osoby, które mają wiedzę na ich temat. Chciała bym skończyć w tym roku poświęconą tym osobom stronę, uzupełnić ich suche, skrótowe urzędowe biogramy. Do tego potrzebuję informacji od Was. Nie dotrę do was, jeśli to wy nie skontaktujecie się ze mną. Zróbmy to wspólnie. Przypomnijmy ich twarze i historie ich życia. Zginęli za wcześnie, ale nigdy nie zginęli na zawsze, jak tego chcieli ich kaci. Żyją w naszych sercach i naszej pamięci i czas najwyższy wyciągnąć ich "z głębin na powierzchnię".

Zaproszenie do uczczenia 85. rocznicy zbrodni katyńskiej

Dyrektor Muzeum "Doctor Villa" w Koszęcinie i ksiądz Krzysztof Rzeźniczek, proboszcz parafii św. Trójcy w Koszęcinie zapraszają mieszkańców naszej okolicy, nauczycieli i uczniów naszych szkół, harcerzy, strażaków, policjantów, żołnierzy, kolejarzy, urzędników państwowych i lokalnych, przedstawicieli organizacji społecznych, polityków, na wspólną modlitwę za dusze naszych zamordowanych krewnych i pozostałych prawie 22 tysięcy ofiar zbrodni katyńskiej.

My będziemy wspominać naszych krewnych: porucznika piechoty Antoniego Rzeźniczka, nauczyciela, dyrektora szkoły w Lipinach Śląskich; Włodzimierza Kulczyckiego, podporucznika piechoty, dowódcę hufców junackich w Jarosławiu i Zygmunta Kazimierza Piotrowskiego – dziennikarza, prawnika i posła Sejmu II RP trzech kadencji, ofiarę cywilną oraz kapitana Romana Folwarcznego z Przemyśla. 

Spotkamy się, podobnie jak rok temu, 13 kwietnia, w Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej (który w tym roku wypada w Niedzielę Palmową), na nabożeństwie Gorzkich Żalów o godz. 15:15 i mszy św. o godzinie 16:00 w kościele św. Trójcy w Koszęcinie.

Po mszy rozdawane będą Guziki Katyńskie – pamiątkowe przypinki, które są replikami guzików znalezionych w katyńskich mogiłach (akcja Muzeum Katyńskiego i Narodowego Centrum Kultury).

Na cmentarzu w Koszęcinie, vis-a-vis wejścia do kościoła pod dzwonnicą, znajduje się grób – pomnik, poświęcony między innymi pamięci zamordowanych w Twerze policjantów z Koszęcina. Przed nabożeństwem, mszą lub po niej można na nim zapalić symboliczny znicz, złożyć kwiaty, zostawić na nim zdjęcie z biogramem bliskiej lub wybranej osoby, którą chcemy wspomnieć (my zrobimy to na grobach naszych bliskich). 

Wyjątkowym, ale właściwym w tę rocznicę, gestem szacunku i pamięci było by wystawienie warty honorowej czy pocztów (przynajmniej w godz. 15:00 - 17:00), do czego zachęcam służby, organizacje czy szkoły. Warta to szczególny symbol pamięci i szacunku, bardzo ważny dla starszych mieszkańców – i dla młodzieży.

W tym roku przypada 85. rocznica zbrodni katyńskiej, a cały rok został przez Sejm RP ogłoszony Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych miejsc. Zgodnie z wolą Sejmu RP symboliczny patronat nad tegorocznymi obchodami rocznicy, ale też nad całym rokiem, sprawować będą wszyscy przedstawiciele polskiej inteligencji i elit państwowych – ofiary ludobójstwa dokonanego przez sowieckich oprawców w 1940 r. Patronem tego roku jest każdy i każda z niemal 22 tysięcy zamordowanych, a celem tak sformułowanego patronatu jest wspominanie samych ofiar i ich życia, ich wartości dla naszej ojczyzny, a nie tylko samej zbrodni. Ustawa wpisuje się więc w ten sposób w to, jak my podchodzimy do tej tragedii lokalnie. Dlatego będziemy do tej historii w tym roku jeszcze wracać i liczymy na to, że zechcą Państwo dołączyć również do kolejnych działań.

Katarzyna Mańko

Dyrektor Muzeum „Doctor Villa” w Koszęcinie

ARCHIFEST - podsumowanie, podziękowania

 Za nami pierwszy ARCHIFEST – Weekend Archiwów Społecznych, pierwsza ogólnopolska akcja prezentująca archiwa społeczne, organizowana przez Centrum Archiwistyki Społecznej w Warszawie z okazji Międzynarodowego Dnia Archiwów. 

To były trzy dni pełne emocji i bardzo dobrych wydarzeń, podczas których w naszym maleńkim archiwum spotkało się kilkanaście osób, dla których nasza historia i zabytki są ważne, a działalność archiwów społecznych była czymś nowym, ale interesującym, ważnym i przydatnym.

Nasza uwaga skoncentrowała się wokół dwóch tematów – historii kościoła św. Trójcy oraz przeszłości i przyszłości cmentarza ewangelickiego w naszej wsi.

W piątek poprowadziłam spotkanie dla grupy pasjonatów i pasjonatek pracujących nad historią kościoła św. Trójcy w Koszęcinie. Miało formę konsultacji dla grupy, która rozpoczęła działania spontanicznie, z ogromnym entuzjazmem, ale bez wcześniejszego doświadczenia i przygotowania. Osoby uczestniczące przyniosły zebrane przez siebie dotychczas materiały, pamiątki i zdjęcia (między innymi album ze zdjęciami z pogrzebu jednego z mieszkańców, znaleziony na PSZOKu), opowiedziały o procesie w jakim je zdobywali, jak chcą je wykorzystywać, dyskutowaliśmy nad tym jak usprawnić i poprawić poszukiwania, jak uporządkować zbiory i je uzupełniać, skąd pozyskiwać kolejne materiały. 

Pracowaliśmy z przyjemnością przez ponad 3 godziny, w świetnej atmosferze, w której nie zabrakło pysznego poczęstunku i elementów humorystycznych (usłyszeliśmy między innymi nową alternatywną wersję legendy o budowie kościoła) i umówiliśmy się na kolejne spotkania.

W sobotę pod telefonem pracowałam w archiwum nad materiałami, które zostały mi powierzone i nad tym co zostało opowiedziane na tym spotkaniu.

fragmenty albumu ze zdjęciami z pogrzebu Józefa Kaczmarka, znalezionego na PSZOKu

Na niedzielne spotkanie na cmentarzu ewangelickim przyjechali specjalnie mieszkańcy Tarnowskich Gór (jak się na koniec okazało - z korzeniami koszęcińskimi) i Tworoga. Miałam ogromną przyjemność wreszcie osobiście poznać i przedstawić zebranym pana Michała Dramskiego, który jest współautorem strony „portrety przodków”, pasjonatem historii Tworoga i dóbr tworogowskich. 

To było spotkanie o zupełnie innym charakterze. Oprócz wymiany prostych informacji o tym co widzimy i jak to traktujemy postawiłam także na inną formę pracy.

W przestrzeni cmentarza umieściłam instalację, która miała pobudzać do różnych refleksji i prowokować do dyskusji (i jak się okazało wzbudziła również kontrowersje, co było efektem doskonałym) ostatni dzwonek / symbole światła / modlitwa za zmarłych (inspirowana tybetańskimi flagami modlitewnymi) wybrzmiały spontanicznymi, bardzo ważnymi spostrzeżeniami.

Obecna na spotkaniu pani wójt, która wcześniej pracowała w urzędzie gminy, przybliżyła nam historię realizacji „ogrodu biblijnego” i pochodzenie bramy cmentarnej.

Nieustająca burza mózgów jaka się odbywała podczas spotkania prowadziła w różnych, czasem nieoczekiwanych, kierunkach. Wszystkie pomysły, sugestie, uwagi z pewnością nie zostaną zapomniane i pojawią się w przyszłych konsultacjach, które mam nadzieję będą wokół cmentarza prowadzone. 

 

fot. Katarzyna Ochman - Sozańska

Po prawie 2 godzinnym spacerze niemal całą grupą udaliśmy się jeszcze dodatkowo do kościoła św. Trójcy, gdzie po mszy świętej ksiądz proboszcz (wyjątkowo ksiądz proboszcz) opowiadał o kościele i mogliśmy od razu uzupełnić potrzebne nam informacje, o których rozmawialiśmy w piątek. Nie do przecenienia jest udział w takich spotkaniach uczestników o różnym wykształceniu i zainteresowaniach – tutaj od jednej z pań dowiedziałam się między innymi o tym, że jedna ze świętych, przedstawiona na jednym z obrazów, cierpiała na skoliozę :D

Przy tej okazji na otaczającym kościół katolickim cmentarzu obejrzeliśmy także najstarsze groby, o których również rozmawialiśmy w piątek.

Spotkanie niedzielne poprzedziła bardzo dobra rozmowa z księdzem proboszczem parafii ewangelickiej, który nie mógł przyjechać na nie, ale jest bardzo pozytywnie nastawiony do wszelkich działań dotyczących zachowania i popularyzowania dziedzictwa ewangelików naszej dawnej parafii i jest bardzo otwarty na współpracę.

W poniedziałek dotarły do Archiwum książki z Centrum Archiwistyki Społecznej przedłużając tym samym świąteczny weekend o kolejny dzień. Książki są do wypożyczenia, korzystać z nich również będziemy na kolejnych spotkaniach.

 

Publikacje CAS dostępne od teraz w KAS.

 

O ile dla innych archiwów były to spotkania raczej podsumowujące ich działalność, pokazujące zbiory to dla nas był to bardziej nowy początek, nowe otwarcie, w 10 rocznicę działalności Koszęcińskiego Archiwum Społecznego i po 5 latach od założenia Muzeum „Doctor Villa”.

Gorąco dziękuję wszystkim, którzy wzięli udział i nie mogę się już doczekać kolejnych spotkań.

Szczególne podziękowania kieruję do pani wójt gminy Koszęcin Anny Korzekwy- Wojtal za honorowy patronat i obecność na spacerze oraz dla pana wiceprzewodniczącego rady gminy w Koszęcinie Ziemowita Wilka.

Zespołowi Centrum Archiwistyki Społecznej bardzo dziękuje za ten fantastyczny pomysł i za sposób jego realizacji. #ARCHIFEST to jest na prawdę doskonale zapowiadające się wydarzenie :) 

Anonimowej ofiarodawczyni dziękuję za darowiznę wpłaconą "na bibułkę i nożyczki". Dziękuję, że o to widzisz :)

 

Koniec i bomba, a kto nie był ten trąba. 

NIE WYRZUCAJ - NIE NISZCZ - NIE PAL = PRZEKAŻ

Jeśli robisz porządki po zmarłym krewnym, czy w domu, który kupił_ś i nie wiesz co zrobić z dokumentami, gazetami, obrazami, zdjęciami - po prostu się ze mną skontaktuj, ustalimy gdzie powinny trafić.
A takie rzeczy jak zdjęcia i albumy fotograficzne przyjmuję (Muzeum "Doctor Villa" w Koszęcinie/ Koszęcińskie Archiwum Społeczne) nawet bez wcześniejszej weryfikacji i oglądania.

 

 

 

 

  

ARCHIFEST - program

 

„Archifest. Weekend archiwów społecznych” to ogólnopolska akcja zorganizowana przez Centrum Archiwistyki Społecznej z okazji Międzynarodowego Dnia Archiwów. Między 7 a 9 czerwca odbędzie się jej pierwsza edycja. W trakcie trzech dni w prawie 30 archiwach społecznych z 22 miejscowości w Polsce odbędą się różnorodne wydarzenia przygotowane dla lokalnych społeczności – będą to m.in. spotkania, na które mieszkańcy i mieszkanki przyniosą swoje zdjęcia i podzielą się opowieściami o przeszłości okolicy, spacery tematyczne, wystawy stworzone z gromadzonych przez archiwa społeczne fotografii, gry i warsztaty rodzinne.

Co roku 9 czerwca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Archiwów. Archifest jest wydarzeniem stworzonym z myślą o archiwach społecznych, które dbają o lokalne dziedzictwo kulturowe i historyczne. W Polsce działa ponad 770 tego typu inicjatyw. Centrum Archiwistyki Społecznej wspiera oddolny ruch archiwistyki społecznej i popularyzuje wiedzę na jego temat. Pomaga tworzyć nowe archiwa społeczne oraz zachować i trwale zabezpieczyć jak najwięcej świadectw życia społecznego.

Więcej informacji: cas.org.pl

Koszęcińskie Archiwum Społeczne KAS- ia od 10 lat gromadzi, przechowuje, udostępnia, digitalizuje publikacje, książki, wspomnienia, fotografie, dokumenty i na ich podstawie opracowuje i popularyzuje nieznane lub mniej popularne wątki z historii miejscowości i jej okolic.

Zbiór KAS-i jest typowym zbiorem regionalistycznym, dotyczy historii Koszęcina i dóbr koszęcińskich, historii mieszkanek i mieszkańców od czasów najdawniejszych do współczesności. Zawiera bibliografie, bibliotekę regionalistyczną, publikacje i opracowania dotyczące historii lokalnej, dokumenty, fotografie, pocztówki oraz muzealia (kolekcja etnograficzna), przede wszystkim do lat 70tych XX wieku oraz dokumentację współczesną - fotografie i opisy zabytków, filmy, nagrania, wspomnienia, pamiętniki, korespondencje, dokumenty życia społecznego, dokumenty osobiste i urzędowe itd.

KAS, które prowadzę od 10 lat, a od 5 lat w ramach Muzeum „Doctor Villa” w Koszęcinie, jest jednym z tych 26 ( z 770) społecznych archiwów, i jedynym z terenu województwa śląskiego, które wezmą udział w pierwszym ogólnopolskim święcie archiwistyki społecznej.

Z tej okazji przez trzy dni od 7 do 9 czerwca (weekend wyborczy) będę się spotykać z wszystkimi chętnymi wokół kilku tematów z naszej przeszłości, pracować z nimi nad archiwaliami, historią, pamięcią, opowiadać o archiwistyce społecznej i muzeum prywatnym.

Wydarzenie to kieruję przede wszystkim do mieszkańców gminy Koszęcin i gminy Woźniki oraz powiatu lublinieckiego, ale tak na prawdę do wszystkich dawnych i obecnych mieszkanek i mieszkańców gminy Koszęcin i ich potomek i potomków oraz wszystkich miłośniczek i miłośników historii Koszęcina, niezależnie od ich miejsca zamieszkania.

PROGRAM:

Wokół kościółka odpustowego na Trójcy

7 czerwca 2024 (piątek) – grupa zamknięta

W tym roku parafia świętej Trójcy w Koszęcinie obchodzi jubileusz 300-lecia poświęcenia kościoła odbudowanego po nawałnicy. W grupie roboczej złożonej głównie z parafianek i parafian spotkamy się, by pracować nad materiałami dotychczas pozyskanymi, wyznaczymy sobie kierunki dalszych poszukiwań, rozpoznamy możliwe tematy do opracowania oraz rozpoczniemy przygotowania do wydania obszernej publikacji oraz wystawy.

Archiwum Społeczne – archiwum otwarte dla wszystkich

8 czerwca 2024 (sobota), godz. 12.00 – 18.00

Konsultacje telefoniczne dla wszystkich, którzy chcą się podzielić posiadanymi materiałami, pamiątkami lub opowieściami dotyczącymi Koszęcina i okolicy, niezależnie od tego gdzie obecnie mieszkają lub przebywają. To czas na spokojną rozmowę lub na umówienie spotkania.

Szczególnie cenne będą historie związane z tematyką realizowanych w tym roku projektów:

• Kościół św. Trójcy w Koszęcinie – można zgłosić chęć udostępnienia lub przekazania pamiątek lub wspomnień związanych z kościołem, cmentarzem i parafią św. Trójcy, kapłanami, parafianami, wydarzeniami religijnymi

• Nasi przodkowie – ofiary zbrodni katyńskiej – kontynuacja akcji Guzik Katyński, jaka odbyła się 13.04.2024 w Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Do dzielenia się wspomnieniami o swoich zamordowanych krewnych zachęcam szczególnie osoby, które w naszym powiecie osiadły dopiero w czasie wojny lub już po wojnie i ich krewni nie byli związani z tym miejscem, w którym my mieszkamy obecnie.

• Wielokulturowy Koszęcin – przywracamy pamięć – zbieramy informacje na temat dawnych mieszkańców wyznania ewangelickiego i mojżeszowego, narodowości niemieckiej czy żydowskiej. Poszukujemy m.in. listę żołnierzy Volkssturmu pogrzebanych na koszęcińskim cmentarzu ewangelickim, odtwarzamy biografie żydowskich mieszkańców Koszęcina i okolicy, także ofiar zbrodni Holokaustu.

• „Nie wyrzucaj, nie niszcz, nie pal – przekaż” – możliwość zgłoszenia do KAS-i spuścizny po osobach, z którymi nie byliśmy związani emocjonalnie (np. dalsza rodzina), z którą nie wiecie co zrobić, można też będzie zadeklarować chęć udostępnienia materiałów do digitalizacji.

Jak poznałam Jacobine. Opowieści cmentarza ewangelickiego

9 czerwca 2024 (niedziela), godz. 15.00 – 17.00

Cmentarz ewangelicki w Koszęcinie przy ul. Azaliowej (Stary Park)

Spacer i warsztaty terenowe wokół dziedzictwa ewangelików w powiecie lublinieckim. Uczestniczki i uczestnicy dowiedzą się, jakie działania zostały zrealizowane na cmentarzu, poznają historie pochowanych na nim zmarłych oraz pomysły związane z wiejskimi cmentarzami ewangelickimi w powiecie lublinieckim – Koszęcin, Piasek w gminie Woźniki i Molna w gminie Ciasna.

Na to spotkanie serdecznie zapraszam szczególnie mieszkańców tych miejscowości, zwłaszcza samorządowców oraz historyków z naszej okolicy.
To spotkanie przygotowane jest głównie z myślą o wszystkich miłośnikach koszęcińskiego cmentarza – tych którzy go odwiedzają, którzy tam odpoczywają, którzy go sprzątają, którzy mieli plany jak można go odnowić i ożywić. To będzie czas na rozmowę o tym jak możemy to robić.

Przy okazji będzie można zadać pytania dotyczące archiwum koszęcińskiego, archiwistyki społecznej, a także o muzea prywatne – o co w nich chodzi, jak działają, jak z nich korzystać i jak je wspierać.

Prosze o wcześniejsze zgłoszenia na to spotkanie:

mailowo: muzeumdv@zeslaska.pl (tytuł wiadomości: archifest, 09.06 – proszę podać ilość osób i wiek każdej z nich oraz numer telefonu kontaktowego do siebie)

telefonicznie: 506 919 865.

Promocję wydarzenia na szeroką skale prowadzi Centrum Archiwistyki Społecznej, informacje dostępne są w mediach ogólnopolskich i na stronach prowadzonych przez CAS:

strona wydarzenia koszęcińskiego

Spotkanie, spacer i warsztaty terenowe – Centrum Archiwistyki Społecznej (cas.org.pl)

strona wydarzenia CAS Archifest. Weekend archiwów społecznych. (cas.org.pl)

fb wydarzenia Archifest – weekend archiwów społecznych! | Facebook

informacje o wydarzeniu na stronach prowadzonych przez Muzeum:

Muzeum "Doctor Villa" w Koszęcinie (muzeumdv.blogspot.com)

i w mediach społecznościowych

https://www.facebook.com/MuzeumDoctorVillawKoszecinie/

https://www.facebook.com/Koszecinskie.Archiwum.Spoleczne/