27 stycznia, Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

Pomimo, że mieszkałam w wielu miejscowościach, w których historyczne sąsiedztwo Żydów było oczywiste, że pracowałam w miejscach, w których były ich domy czy sklepy i chodziłam codziennie po ich śladach, pomimo tego, że kilka rodzin żyło także w Koszęcinie i wszyscy są częścią historii naszej miejscowości to od kiedy tu mieszkam tego dnia zawsze pamiętam szczególnie o rodzinie Aufrichtigów.

Mieszkali przy naszej ulicy, o trzy domy bliżej koszęcińskiego pałacu. Żyli tutaj co najmniej od końca lat 1860tych (tutaj w 1869 roku urodził się Wilhelm, w 1874 jego brat Hugo, w 1870 Max, a w 1898 Kate). Prowadzili skład opału, drogerię, sklep z towarami mieszanymi, karczmę przy Tarnowitzerstrasse. W połowie pierwszej dekady XX wieku sprzedali nieruchomości i wyjechali. Docelowo Hugo do Nowego Jorku, a Max do Berlina.  
Wilhelm z żoną osiedli w Dreźnie. Nie uchroniło ich to przed tragicznym wojennym losem. W 1942 roku 73letni Wilhelm z innymi członkami rodziny wywieziony został do obozu w Teresinie, gdzie niespełna rok później zmarł.  Jego żona Johanna (z domu Auerbach, urodzona w Tarnowskich Górach) wraz z innymi bliskimi została wywieziona do obozu w Auschwitz i tam w wieku 63 lat została zamordowana w maju 1944 roku.
Kate w ramach Aktion T-4 trafiła do obozu zagłady w Brandenburgu nad Hawelą, w pobliżu Poczdamu, gdzie została poddana eutanazji we wrześniu 1940 roku. 

Niech ich dusze będą zawiązane w węzeł życia wiecznego.

Wilhelmowi zawdzięczamy najstarsze wizerunki miejscowości, także najstarszy obecnie mi znany wizerunek Doctor Villa i jedno z pierwszych kolorowych zdjęć pałacu (powyżej) wydane na kartach pocztowych. Pamiętajcie o nim trzymając je przed sobą.  

To nie śmierć ma być jedynym o czym mamy w tym dniu pamiętać, także życie ofiar Zagłady musi być przedmiotem naszej pamięci i wdzięczności.  Tylko w ten sposób możemy sprawić, że nie znikną na zawsze. 

Losy potomków tej rodziny i innych rodzin żydowskich mieszkających w Koszęcinie są nie tylko tragiczne, ale także fascynujące. Mnie na razie wystarczają niemieckojęzyczne efekty kwerend, które powtarzam co kilka lat, ale mam nadzieję, że kiedyś doczekają się oni także szerzej dostępnych opracowań i ich publikacji. Także na ten cel możesz przekazać darowiznę na konto Muzeum Doctor Villa.  

Pamięci Żydów z Koszęcina

Tego roku przypominam nazwiska 22 urodzonych w Koszęcinie żydowskich obywateli Rzeszy, którzy zostali zamordowani  w różnych obozach w czasie Zagłady w latach 1940 - 1945.
Najmłodsi, Hildegard i Kurt Friedland, mieli niewiele ponad 20 lat, najstarszy Ludwig Freund skończył 84. .

Aufrichtig, Käte Kaethe

geboren am 22. Januar 1898 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Ilten (Heil- und Pflegeanstalt Dr. F. Wahrendorff)

Deportation:
ab Ilten, Heil-und Pflegeanstalt Dr. F. Wahrendorff
1940, Wunstorf, Heil-und Pflegeanstalt
27. September 1940, Brandenburg a. d. Havel, Tötungsanstalt

Todesdatum: 27. September 1940
Todesort: Brandenburg a. d. Havel, Tötungsanstalt
Schicksal: Euthanasie

Aufrichtig, Wilhelm

geboren am 12. Mai 1869 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Dresden

Deportation:
ab Dresden
11. August 1942, Theresienstadt, Ghetto

Todesdatum: 04. Juli 1943
Todesort: Theresienstadt, Ghetto

Baumann, Pauline

geborene Schäfer
geboren am 25. März 1871 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin (Charlottenburg)

Deportation:
ab Berlin
30. Juli 1942, Theresienstadt, Ghetto

Todesdatum: 29. Dezember 1942
Todesort: Theresienstadt, Ghetto

Brüll, Emma

geborene Wohl
geboren am 28. Juli 1884 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Breslau

Todesdatum: 23. April 1940

Cohn, Marta

geboren am 13. Juni 1874 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Breslau

Deportation:
ab Breslau
30. August 1942, Theresienstadt, Ghetto
15. Mai 1944, Auschwitz, Konzentrations-und Vernichtungslager

Doering, Maria

geborene Buchner
geboren am 26. Mai 1877 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin (Kreuzberg)

Deportation:
ab Berlin
10. September 1943, Theresienstadt, Ghetto

Todesdatum: 08. April 1944
Todesort: Theresienstadt, Ghetto

Freund, Ludwig

geboren am 20. April 1857 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Leipzig

Deportation:
ab Weimar-Halle-Leipzig
20. September 1942, Theresienstadt, Ghetto

Todesdatum: 03. Oktober 1942
Todesort: Theresienstadt, Ghetto

Friedländer, Hildegard

geboren am 09. März 1922 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin (Wilmersdorf)

Deportation:
ab Berlin
18. Oktober 1941, Litzmannstadt (Lodz), Ghetto
05. Mai 1942, Kulmhof (Chelmno), Vernichtungslager

Todesdatum: 05. Mai 1942
Todesort: Kulmhof (Chelmno), Vernichtungslager

Friedländer, Kurt

geboren am 13. Januar 1921 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Beuthen O. S. und Schönfelde

Inhaftierung:
08. April 1943, Neuendorf, Sammellager

Deportation:
ab Berlin
19. April 1943, Auschwitz, Konzentrations-und Vernichtungslager
Sachsenhausen, Konzentrationslager
06. Februar 1945, Flossenbürg, Konzentrationslager
08. März 1945, Bergen-Belsen, Konzentrationslager

Fuss, Hilde

geboren am 05. Juni 1897 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin (Tiergarten) und Berlin (Charlottenburg)

Deportation:
ab Berlin
28. Juni 1943, Auschwitz, Konzentrations-und Vernichtungslager

Fuss, Willy

geboren am 15. September 1899 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Beuthen O. S.

Deportation:
ab Gleiwitz
16. Mai 1942, Auschwitz, Konzentrations-und Vernichtungslager

Grünberger, Kurt

geboren am 29. Januar 1887 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Hindenburg O. S.

Deportation:
unbekannter Deportationsort

Schicksal: für tot erklärt

Lohberger, Cäcilie

geborene Schäfer
geboren am 13. Dezember 1874 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin (Mitte)

Deportation:
ab Berlin
06. August 1942, Theresienstadt, Ghetto

Todesdatum: 14. Mai 1944
Todesort: Theresienstadt, Ghetto

Marcuse, Clara Klara

geborene Cohn
geboren am 04. Mai 1885 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Breslau

Deportation:
ab Breslau
25. November 1941, Kowno (Kauen), Fort IX

Todesdatum: 29. November 1941
Todesort: Kowno (Kauen), Fort IX

Mohr, Selma

geborene Angress
geboren am 23. Januar 1883 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Nürnberg

Deportation:
ab Nürnberg
29. November 1941, Riga-Jungfernhof, Außenlager Ghetto Riga

Rosenberg, Hugo

geboren am 30. September 1865 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Breslau

Deportation:
ab Breslau
30. August 1942, Theresienstadt, Ghetto

Todesdatum: 25. September 1942
Todesort: Theresienstadt, Ghetto

Rosenthal, Abraham Arthur

geboren am 20. November 1875 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin (Wilmersdorf)

Deportation:
ab Berlin
25. Januar 1942, Riga, Ghetto

Todesdatum: 15. Februar 1942
Todesort: Riga, Ghetto

Sachs, Käthe

geborene Fuss
geboren am 20. Februar 1892 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin

Deportation:
ab Berlin
07. Dezember 1943, Auschwitz, Konzentrations-und Vernichtungslager

Spira, Sara Chaje

geborene Leser
geboren am 03. Mai 1887 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Frankfurt a. Main

Deportation:
ab Frankfurt a. Main
15. September 1942, Theresienstadt, Ghetto
23. Januar 1943, Auschwitz-Birkenau, Vernichtungslager

Storch gen. Stern, Paula Perla

geborene Holloschütz
geboren am 03. März 1881 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Heidelberg

Emigration:
01. Juli 1939, Polen

Deportation:
Gorlice, Ghetto
Juli 1942, unbekanntes Lage

Willner, Johanna

geboren am 22. Juli 1873 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Liegnitz und Bunzlau (Heil- und Pflegeanstalt)

Deportation:
ab Bunzlau, Heil-und Pflegeanstalt
1940, Leubus, Heil-und Pflegeanstalt
17.-19.12.1940, Sonnenstein bei Pirna, Tötungsanstalt (vermutl. )

Todesdatum: 17.-19.12.1940
Todesort: Sonnenstein bei Pirna, Tötungsanstalt (vermutl. )
Schicksal: Euthanasie

Wolfsohn, Mathilde

geborene Rosenthal
geboren am 20. August 1877 in Koschentin (Guttentag) / Lublinitz (Guttentag) / Schlesien
wohnhaft in Berlin (Schöneberg)

Deportation:
ab Berlin
19. Februar 1943, Auschwitz, Konzentrations-und Vernichtungslager

Todesort: Auschwitz, Vernichtungslager

Niech ich dusze zostaną zawiązane w węzeł życia

źródło: Bundesarchiv